Staatssteun

Wanneer een overheid steun wil verlenen aan één of meer ondernemingen, is een gouden regel om zo vroeg mogelijk na te gaan of deze steun gemeld moet worden aan de Europese Commissie op grond van het EG-Verdrag. De Europese staatssteunregels gelden zowel voor steunverlening door het Rijk als voor steunverlening door decentrale overheden. Het Coördinatiepunt Staatssteun coördineert en begeleidt steunmeldingen van gemeenten en provincies aan de Europese Commissie. In het traject voorafgaand aan de melding, maar ook in de vervolgstappen na de melding en andere procedures rond staatssteun, vervult het Coördinatiepunt Staatssteun een begeleidende en coördinerende rol. 

• De basis: de Europese staatssteunregels
• Procedure voor het melden van steun
• Meer informatie over staatssteun

Wanneer een overheid steun wil verlenen aan één of meer ondernemingen, is een gouden regel om zo vroeg mogelijk na te gaan of deze steun gemeld moet worden aan de Europese Commissie op grond van het EG-Verdrag. De Europese staatssteunregels gelden zowel voor steunverlening door het Rijk als voor steunverlening door decentrale overheden. Het coördinatiepunt coördineert en begeleidt steunmeldingen van gemeenten en provincies naar de Europese Commissie. Het coördinatiepunt vervult een begeleidende en coördinerende rol in het traject voorafgaand aan een melding, in de vervolgstappen na de melding en in andere procedures rondom staatssteun. 

De basis: de Europese staatssteunregels

Steunverlening door decentrale overheden aan ondernemingen gebeurt in veel verschillende vormen, uiteenlopend van grondverkoop tegen een te lage prijs, leningen tegen niet-commerciële voorwaarden tot rechtstreekse subsidies. Daarbij wordt er niet altijd gekeken of de verleende steun voldoet aan de Europese staatssteunregels.

Artikel 87 van het EG-Verdrag verbiedt steun van overheden aan ondernemingen die de mededinging kan vervalsen en het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig kan beïnvloeden. Op grond van artikel 88 van het EG-Verdrag moeten overheden steunmaatregelen melden bij de Europese Commissie. Zonder voorafgaande aanmelding en daaropvolgende goedkeuring door de Europese Commissie mag de steun niet worden verleend.

 Procedure voor het melden van steun

De Europese Commissie heeft de lidstaat Nederland als aanspreekpunt; meldingen en procedures lopen via de centrale overheid. In Nederland is de procedure dat steunmeldingen door gemeenten en provincies via het coördinatiepunt worden doorgeleid naar de Permanente Vertegenwoordiging (PV) van Nederland in Brussel. De PV leidt de meldingen vervolgens door naar de Europese Commissie. Het coördinatiepunt begeleidt en coördineert ook de verdere vervolgstappen na de melding.

De verschillende departementen hebben rijksbrede afspraken gemaakt inzake steunmeldingen. Hierin is de rol van het coördinatiepunt ten aanzien van steunverlening door gemeenten en provincies formeel neergelegd (naast de procedures voor melding van steun door waterschappen, zbo’s en pbo’s). Per brief zijn alle gemeenten en provincies geïnformeerd over deze interdepartementale afspraken en geattendeerd op het belang van het tijdig melden van steun.

Meer informatie over staatssteun

Meer informatie over de Europese wet- en regelgeving rond staatssteun is onder andere te vinden op de website van Kenniscentrum Europa decentraal en op de website van DG Concurrentie van de Commissie. 

Het in 2002 opgerichte Kenniscentrum Europa decentraal heeft als doel decentrale overheden te adviseren en voor te lichten over Europees recht en beleid, waaronder Europees staatssteunrecht. Met name voor algemene en oriënterende vragen over de Europese staatssteunregels kunnen decentrale overheden zich richten tot het Kenniscentrum.

Het Kenniscentrum is wat betreft de overdracht van kennis over het Europees staatssteunrecht een eerste aanspreekpunt voor decentrale overheden. Informatieverstrekking, voorlichting en advisering over Europees recht behoren tot de kerntaken van het Kenniscentrum Europa decentraal.

Bij het coördinatiepunt vloeit deze adviestaak alleen voort uit de kerntaak van het begeleiden en coördineren van steunmeldingen. Voor het coördinatiepunt is advisering geen doel op zich, maar een middel om decentrale overheden te ondersteunen in het kader van (besluitvorming over) mogelijke steunmeldingen en het correct naleven van de Europese staatssteunregels. Het Kenniscentrum Europa decentraal en het Coördinatiepunt Staatssteun decentrale overheden kunnen bij adviesvragen doorverwijzen naar elkaar.