Grondwet en democratie

Veel Nederlanders vullen hun burgerschap op een eigentijdse manier in. Via allerlei organisaties leveren ze een bijdrage aan onze samenleving. Tegelijk maken ze zich soms zorgen over een gebrek aan respect voor elkaar en elkaars mening. Een handvest voor verantwoordelijk burgerschap kan helpen bij het beantwoorden van vragen over hoe we met elkaar om moeten gaan. De komende jaren wil het kabinet in dialoog met de samenleving zo’n handvest verantwoordelijk burgerschap opstellen.

Er komt een Huis voor democratie en rechtsstaat. In het schooljaar 2008/2009 is het Huis in een voorlopige opzet gestart met een programma voor scholieren. Zij maken op een aansprekende en actieve manier kennis met de werking van het politieke stelsel en de rechtsstaat in Nederland. De komende jaren zal het Huis, dat in Den Haag wordt gevestigd, zijn definitieve vorm krijgen.

Op 9 juli 2009 is de staatscommissie Grondwet geïnstalleerd. Deze zal het kabinet adviseren over de grondwet, meer in het bijzonder over de voor- en nadelen van een preambule, de toegankelijkheid voor burgers, en de verhouding tussen de opgenomen grondrechten en de uit internationale verdragen voortvloeiende rechten, zoals het recht op eerlijke procesgang en het recht op leven.

Bij de verkiezingen voor het Europees parlement in juni 2009 zijn geen stemmachines maar papieren stembiljetten en het rode potlood gebruikt. Daartoe is besloten nadat de commissie-Korthals Altes het verkiezingsproces tegen het licht had gehouden.